Genealogische website Warsage

Jan Stefan van Wersch (1782-1838) werd als tweede zoon van burgemeester Theodoor van Wersch van Simpelveld in nu de Irmstraat geboren. Zijn oudere broer was net één jaar geworden toen die aan de heersende ziekte dysenterie overleed. Nadat zijn vader het huis schuin tegenover hun huis gebouwd had, verhuisde het gezin in 1797 hier naar toe. Dit huis staat er nog steeds.
In het jaar dat Stefan 19 zou worden, moest hij zich bij de Nationale Militie melden, dat was een vroegere vorm van de dienstplicht. In hun administratie werd op zijn kaart geschreven dat hij van aangezigt klein was, zijn voorhoofd laag, zijn ogen blauw, zijn neus lang, mond dik, kin klein en haar roodachtig. Aangezien het de Franse tijd was, werd alles in het Frans opgeschreven. Hij was 1 el, 6 palmen en 6 duim groot. Dat waren Franse maten: een el was 100 cm, een palm 10 cm en een duim 1 cm. Dus hij was 1,66 groot.
Aangezien zijn vader, naast dat hij de burgemeester was, landbouwer was, was Stefan dat in zijn jongere jaren ook. Het dorpsleven had hij, als zoon van, ook zijn aandacht. In 1805 is hij schutzenmeisterkoning van de schutterij. Op het zilveren schild staat Iohannes Steffanus van Wersch Schützenmeister ist konigh worden in Simpelvelt den 19 ten Mai Anno 1805.


Hij boerde goed. In 1806 verkocht hij (24 jaar oud) bij een openbare verkoop dertien partijen rogge, vier partijen bonen, dertien partijen haver, twee partijen tarwe en 2 partijen vesses? Als je weet wat hier bedoeld wordt, mail je dat dan? Verder twee partijen sarassins schreef de notaris. Het moest echter sarrasin zijn, boekweit. Mais kende men toen niet. Totaal verkocht hij voor 890 francs en 65 centimes. 


 

In 1807 zei hij dat hij distillateur was. Stefan trouwde in januari 1809 met de Duitse Maria Laufenberg (1787-1835). En tien maanden later werd hun dochter Lisette geboren. Omdat zijn vader burgemeester was en dus tevens de ambtenaar van de Burgerlijke Stand, kon hij zijn dochter bij haar opa aangeven. Het was nog steeds de Franse tijd waardoor de akte in het Frans werd opgeschreven en Stefan deze akte met Jean Etienne Van Wersch tekende. Zijn vader tekende alleen met Van Wersch. Vier dagen later stond Stefan weer voor zijn vader om het overlijden van zijn eerste kleinkind aan te geven.


Hun tweede kind, Anna Catharina werd op 8 november 1810 geboren. Ook zij leefde helaas niet lang, 16 maanden oud overleed zij op 13 maart 1812. Haar moeder was toen in verwachting van Jan Theodoor die in december 1812 geboren werd. Hij zou later tot pastoor in Rimburg gewijd worden. Totaal kregen zij tien kinderen. Waar Stefan eerst had opgegeven likeurstoker te zijn, gaf hij in 1812 op dat hij tabaksverkoper en likeurstoker was. De stap naar herbergier was dan nog maar klein. Dus bij de geboorte van Petrus Joseph in 1815 vermeldde de inmiddels Duitstalige akte dat hij herbergier was.

 

Het gezin woonde in de Dorpstraat in Simpelveld. Tegenwoordig is dit de Pastoriestraat. Stefan had dit huis op 3 november 1815 van de toenmalige bewoners, de zusters Sistermans gekocht. Huub van Wersch schreef in 2000 hierover in de Bongard, tijdschrift van de Heemkunde vereniging Simpelveld.
Vader Theodoor wilde vanwege een slechte gezondheid, zoals hij schreef, in 1811 ontslag nemen als burgemeester van Simpelveld. In een brief aan het hoofd van het departement Nedermaas vroeg hij toestemming om zijn zoon Stefan tot de nieuwe burgemeester te benoemen. Dit ontslag ging niet door en Theodoor bleef tot en met 1813 nog in functie.


In 1824 gaf Stefan op dat hij winkelier was. Hij werd tevens in dit jaar tot bijschatter  benoemd. Toen in 1828 zijn schoonvader zonder testament overleed werd zijn nalatenschap verdeeld onder de nabestaanden. Er werd bij de notaris een aangifte van nalatenschap gedaan. De vijf kinderen erfden alles. Zij kwamen met zijn allen samen in het huis van Stefan van Wersch in Simpelveld waar twintig 20 stukken land verdeeld werden.

Stefan van Wersch
Journal de la Province de Limbourg 1827

Hoewel in dit bericht I van Wersch staat, moet dit als J van Wersch gelezen worden. De I en de J werden in oude handschriften door elkaar gebruikt. Soms heet iemand Ioannes, dan Joannes.


Bij de Volkstelling van 1829 bleek de familie Van Wersch in, nu de Irmstraat, huis nummer 82 te wonen. Stefan was 47 en Maria 42. In huis woonden vier kinderen: Peter Jos 14, (kind 4) Jan Jos 11 (kind 5), Jan Jacob 5, (kind 8) Lodewijk 2 (kind 9). Tevens woonden hier Peter Kollmans, 26, geboren in het Duitse Scheidt die dienstknecht was en Maria Odilia Prevot, 24 jaar en dienstmeid.
Vader was naast landbouwer ook winkelier en herbergier.


In 1835 was zijn vrouw, ook zonder testament overleden. Er werd dus een Memorie van Sterfgeval van Maria Joseph Lauvenberg overleden op 4 mei 1835, op  27 oktober 1835 opgemaakt. Op de omslag stond abusievelijk dat zij getrouwd was met Johan Cornelis Hubert van Wersch.
De ondergetekende Jannis Stephanus Van Wersch woonende te Simpelvelt aan de kerk handelde namens zichzelf en voor zijn kinderen. Hij verklaarde dat zijn vrouw ab intestato, = zonder testament, overleden was.
Haar nalatenschap bestond uit:
4 stukken land in Heerlen,
de helft van 34 stukken land in Simpelveld die allemaal met namen genoemd worden,
de helft van negen stukken land in Bocholtz,
de helft van vijf stukken land in Wittem,
de helft van twee stukken land in Voerendaal 
en in Heerlen een helft van een stuk land.
 De andere helften waren immers van haar man.


Het jaar daarop, in 1836 werd Stefan tot wethouder gekozen dat eindigde bij zijn overlijden in 1838. Hij werd 56 jaar. Ook hij overleed zonder testament achter te laten. Dus werd van hem een Memorie van aangifte der nalatenschap van Jan Steven van Wersch opgemaakt. De aangifte van zijn overlijden werd door zijn ongehuwde zoon Pieter Joseph gedaan: De ondergetekende Pieter Joseph van Wersch meerderjarig, landbouwer, woonende te Simpelveld, Kanton Kerkrade, en Theodor Hubert van Wersch, student der theologie, woonende te Luik, deze laatste zoo wel in eigen naam als handelend ten deze als voogd over zijne minderjarige broeders Jan Joseph, Jan Jacob, Lodewijk en Cornelis van Wersch, alle te Simpelveld.
Te verdelen waren
33 stukken land in Simpelveld
7 stukken land in Bocholtz
1 stuk land in Heerlen
5 stukken land in Wittem.
Waar zijn vrouw bij haar overlijden 55 stukken land te verdelen had, had haar man 46 stukken land te verdelen.


Nu hun beide ouders overleden waren kwam in 1844 hun oudste zoon Jan Theodoor, kapelaan in Heerlen, voor notaris Nijst in Wittem en kreeg voor hem en als voogd over de minderjarige kinderen en zijn broers ƒ 505,34 . Dit bedrag hadden hun ouders aan het echtpaar Daniel Brouwers / Maria Agnes Haenraeds geleend.
Drie jaar later in 1847 kwamen kapelaan Jan Theodoor en zijn broers bij de notaris en verkochten tien stukken land in Simpelveld en Bocholtz aan de Maastrichtsche Spoorweg Maatschappij. Die wilde namelijk een spoorweg Maastricht-Aken aanleggen. Zij kregen hiervoor ƒ 4.226,37. De Maatschap kocht dat jaar veel grond in de regio op.

Klik hier voor Jan Stefan van Wersch in de Simpelveldse Tak.