Frans van Wersch

Frans van Wersch

Frans van Wersch (1871-1944) werd geboren in een gezin waarin vader al een verfzaak had. Zijn ouders kregen elf kinderen waarvan vijf jongens. Vier van de vijf jongens, waaronder Frans, gingen ook de verf in en enkelen van zijn kleinkinderen ook.

van wersch
Rond 1900

In 1885 vertrok Frans, 14 jaar oud,  naar Hasselt waar hij naar een internaat ging. In 1888 volgde hij school in Haumont, ook in België. Hij bleef langere tijd hier waarbij hij ook vaak in Brussel kwam. Hier ontmoette hij zijn toekomstige vrouw, Palmyre d’Or, (1872-1950) waarmee hij in 1897 trouwde. Frans had een baan in de buitenwijk van Brussel, in Laken. Zij woonden ook aan de Avenue de Jardin Botanique in Brussel-centrum. Vanwege zijn Nederlandse afstamming was hij in 1898 en 1899 voorzitter en 2e secretaris van de Brusselschen Tak van het Algemeen Nederlandsch Verbond.

Het echtpaar kreeg  vijf kinderen die allemaal in St. Jansmolenbeek waren geboren.

gezin-frans-van-wersch
vlnr: Willem, vader Frans, Paule, Albert,  Elsa, moeder Palmyre en Marie.

Ondertussen had Frans van Wersch de vertegenwoordiging gekregen van het Franse verfmerk Les Fils Lévy Finger. Zijn neef  Guus van Wersch nam later het Belgische deel van deze fabriek over en verplaatste die naar de Duivendrechtse kade in Amsterdam.

oostende
Oostende 1913

Omdat de familie in België woonde, werden zij, vooral in de zomermaanden, door hun familieleden uit Limburg bezocht. En later door de kleinkinderen. Op deze foto uit 1913 staan Gertrude, zus van Frans van Wersch, dochter Marie (zittend), dochter Elsa (staand), moeder Palmyre, zoon Willem, dochter Paule en vader Frans.

oostende
Oostende 1915,

Op deze foto uit 1915 staan Alette Korst (vrouw van Edmond van Wersch, schoonzus van Frans), Frans van Wersch, zus Gertrude van Wersch en Palmyre d’Or (vrouw van Frans). De kinderen van links naar rechts: Leo (oudste zoon van Edmond), Willem, Paule, Marie, Elsa en  baby Albert.

Dagje aan de Belgische Kust (1911) De kinderen: Marianne en Leo met hun moeder Aletta Korst

Frans werd begiftigd met Les Palmes d’Argent de l’Ordre de la Couronne et Décoration Industrielle. In 1916 woonde het gezin in de Saroleastraat 31 Heerlen. Frans stond vermeld als reiziger. Zij kwamen uit St. Jansmolenbeek. In januari 1917 verhuisden zij naar Amsterdam waar zij aan de Pr. Hendrikkade 184 woonden. Hij was inmiddels directeur van de verffabriek Les Fils Lévy Finger. Hier trad hij toe tot Vereeniging Nederlanders uit België.

dagje uit

Een prachtige foto van schijnbaar een dagje uit. De foto werd echter bij de fotograaf gemaakt. Tante Gertrude zit met Palmyre zogenaamd in de boot.
Links is dochter Elsa (14 jaar), Marie (12), Paule (10) en Willem (2).

Pinksteren 1926, toeren in Namen met de pas door Ferd van Wersch gekochte Renault Cabriolet nummerbord P (voor Limburg) 5664 .
vlnr: Toon Dols,  Palmyre van Wersch,  Maria Lintjens, Ferd van Wersch, Cara van Wersch, Willem van Wersch,  Albert van Wersch.

familie d'or in Brussel

Zo rond 1937 kwamen diverse leden van de familie bij elkaar.  Op de foto , gemaakt in de tuin van Frans en Palmyre in Laken bij Brussel, staan boven aan:
Marietje van Wersch, zuster Paule van Wersch, Frans van Wersch,
dan
Joanna Eveline d’Or, Gertrude van Wersch, Palmyre van Wersch.
zittend: Laurent d’Or, Elsa van Wersch, François d’Or.

familiebanden
Klik op de afbeelding voor vergroting

Uitleg:
Palmyre en Joanna waren zusjes.
Zus Joanna kreeg op 22-jarige leeftijd een zoon François d’Or.
Deze François trouwde met Marietje van Wersch (lichtblauw), nicht van Frans van Wersch.
Frans van Wersch trouwde met Palmyre d’Or (groen). Hun dochter Elsa was een nicht van Marietje.
Zuster Paule was de zus van Elsa van Wersch.
Gertrude van Wersch was een oudere zus van Frans en Willem van Wersch.

De kinderen

Frans van Wersch en Palmyre d’Or kregen vijf kinderen: Elsa, Marie, Paule, Willem en Albert.

Elsa van Wersch

Elsa, de oudste werd in 1898 in Sint Jansmolenbeek (B) geboren. Zij kreeg de doopnamen Elisa Albertine Maria Wilhelmina Leopoldina Edmonda Anna. In 1910, 12 jaar oud, deed zij haar eerste heilige communie.elsa van werschZoals lang de gewoonte was, werd ze aangekleed als bruidje van Jezus.

Elsa trouwde op 30 september 1919 in Amsterdam met Joseph Nicolaas Anton Dols die een winkel op de Keizersgracht had in meubelen. Deze winkel bestaat nog steeds. Op de foto zijn vier generaties te zien: Mathildis Leopoldinus Meert, 69 jaar, zij is de moeder van Palmyre d’Or. Staand is  de jonge moeder Elsa  Dols-van Wersch, 23 jaar, dan baby Anton Dols die op 13 september 1920 geboren werd. Rechts zit Palmyre d’Or, 49 jaar en moeder van Elsa.

toon dols vier generaties

Pinksteren 1926, toeren in Namen met de pas door Ferd van Wersch gekochte Renault Cabriolet nummerbord P (voor Limburg) 5664 . vlnr: Toon Dols,  Palmyre van Wersch,  Maria Lintjens, Ferd van Wersch, Cara van Wersch, Willem van Wersch,  Albert van Wersch.
De familiebanden: Toon Dols is de schoonzoon van Frans (niet op de foto) en Palmyre van Wersch-d’Or.
Willem is de zoon van Frans en Palmyre.
Palmyre is de schoonzus van Ferd van Wersch. Frans en Ferd waren broers.
Maria is de vrouw van Ferd.
Cara en Albert zijn kinderen van Ferd en Maria van Wersch- Lintjens. Willem is dus hun neef. Achter Toon en Palmyre staat nog een auto; die is van Toon Dols.

Het echtpaar Elsa van Wersch en Toon Dols kreeg in 1920 één zoon: Antoon Dols.  Antoon staat hier op de foto met zijn grootouders Frans van Wersch en Palmyre d’Or.  AngkorJe denkt dat ze bij de tempel in Angkor Wat in Cambodja zijn. In werkelijkheid bezochten zij de Wereldtentoonstelling van 1931 in Parijs waar deze tempel nagebouwd was.

Antoon Dols trouwde in 1948 met Guurdina Catharina Dekker..antoon dols guusje dekkerKlik op de foto voor een vergroting

Op de foto staan
1. Onbekend
2. Willem van Wersch
3. en 22. Netty en Charles Thierry, kennissen van de vader van de bruid Guusje Dekker
4. Onbekend
5. en 6. Gurie en Cor Dekker, schoonzus en broer van de vader van bruid Guusje Dekker
7. Onbekend
8. en 21. de heer en mevrouw Poorter, kennissen van de vader van bruid Guusje Dekker
9. en 16. Theo Kok en Trijnie Kok, zus van Guusje Dekker
10. Rosanne van Wersch, vrouw van Albert van Wersch  (11)
11. Albert van Wersch
12: onbekend
13: onbekend
14: Antoinette van Wersch-Pissoort, vrouw van Willem van Wersch (2)
15. Mevr. Zijdewind, kennis van de moeder van de bruid
17. en 18. Ans en Cor van der Veen, vrienden van het echtpaar
19. en 20. Nel en Dick Wilberts, zus en zwager van de moeder van de bruid
23: Pieter Dekker, vader van de bruid Guusje Dekker
24: Catharina Wit, vrouw van Pieter Dekker en stiefmoeder van de bruid Guusje Dekker
25: Bruidsmeisje Ria Bart-Dekker, een half zusje van Guusje Dekker, dus dochter van Pieter en Catharina Dekker
26: Guusje Dekker
27: Bram Dekker, neef van Guusje Dekker
28: Toon Dols jr.
29: Bruidsmeisje Rosette van Wersch, dochter van Albert en Rosanne (10 en 11)
30: Elsa Dols-van Wersch, vrouw van Toon Dols (31)
31: Toon Dols
32: Palmyre van Wersch d’Or, moeder van Elsa van Wersch. Haar vader was in 1944 overleden.

Marie van Wersch

Marie Wilhelmine Angelika Geertrude van Wersch werd in 1900 geboren. Op 21 maart 1924 trouwde zij met Jean Joseph Michel Dustin. Hij was in de Tweede Wereldoorlog actief in het verzet, schreef in clandestiene kranten, deelde voedselbonnen en gaf geld aan onderduikers als joden of mensen die niet in Duitsland wilden werken. Ook verstopten zij piloten, waaronder een Engelsman en een Amerikaan, voordat ze door een netwerk naar Spanje werden gebracht.

Hiervoor ontving Jean in 1954 de Medaille van het Burgerlijk Verzet. En omdat België tweetalig is heette deze onderscheiding in het Frans:  Medaille du Résitstant Civil.

Paule van Wersch

De foto hieronder werd gemaakt omdat dochter Paule op 24 juni 1927 intrad in het klooster. Enkele jaren later zou zij  naar Congo gaan.  Haar nicht Cara van Wersch schreef later hierover:
Paule was een zeer sportieve vrouw was, op het jongensachtige af. Om de Congolese toekomstige moeders te kunnen bijstaan, besloot ze zelf aan kinderen te verzaken. Als jong meisje dweepte ik met haar, ze zat achter het stuur met een pet op, liep in een jongensachtige raincoat, allemaal ongehoorde dingen voor een vrouw in die tijd!

Zuster Paule van Wersch
Paule treedt in.

Paule werd zuster van St. Vincent de Paul in het Belgische  Gijzegem en droeg de naam Soeur Françoise du Sacre-Coeur. Zij werkte meer dan veertig jaar in Afrika als verpleegster en tandarts.

zusters

Paule van Wersch staat, helemaal links op de foto, gemaakt in Congo 1935. De andere zusters zijn Soeur Philomena, Sr. Maurice, Sr. Supérieure, Sr. Cornélie, Sr. Valesia, Sr. Augustina de Bazel en Sr. Kostha.paule-afrika

Iedereen had alles van haar verwacht, maar niet dat zij zou intreden. Op de achterkant van de deze foto had Paule geschreven Quelques de mes petits enfants. (enkele van mijn kinderen). Foto is in 1953 gemaakt.

Toen zij in 1973 terugkeerde kwam zij terecht in een klein klooster in Aubel waar zij in 1981 overleed.

 volksstem-16-febr-1939CONGO
AANKOMST VAN DE “ELISABETHVILLE”.
De Belgische stoomboot “Elisabethville” van de Compagnie Maritime Belge” is Dinsdag morgen te 9 uur, onder bevel van commandant A. Heiremans, na eene voorspoedige reis van Congo in de haven van Antwerpen toegekomen.
Er ontscheepten in het geheel 101 passagiers waaronder 40 van eerste klas, 31 van tweede en 3 van tusschenklas, die de reis, Belgische-Congo-Antwerpen, medemaakten, en 8 van eerste klas, 13 van tweede en 6 van tusschenklas, die te Lobito aan boord kwamen.
Tusschen de terugkeerdenen bevonden zich verschillende missionarissen de Eerw. Paters A. Cordier, J. Davidts, en G. Vermeylen, van de Missies van Scheut ; Eerw. Zusters M. Willems en B. Wynants, der Zusters van het H. Hart van Maria te Berlaer ; Eerw. Zuster B. Delogne, van de Zusters van Maria te Namen ; Eerw. Zusters M. Dierickx van Turnhout ; en Eerw Zusters M. Mertens en J. van Wersch, van de zusters van St. Vincentius à Paulo van Gijsegem.
Aan boord bevond zich eveneens de rechterlijke commissaris M. Roomens, in betrek met de belangrijkste diefstal van diamanten bij vorige reis aan boord waarvan men verdere bijzonderheiden, waarbij eene aanhouding, verder in het blad zullen vinden.
De lading bestaat in het geheel uit: 3739 ton verschillende koloniale goederen, waaronder 1160 ton koper, 100 ton tin, 142 ton olienootjes, 18 ton hout, 37 ton cacao, 20 ton katoenolie, koffie, 52 ton rubber, 1 ton was, 9 ton koperafval, 46 ton palmolie, 3 ton ivoor, 683 ton palmpitten, 2 ton huiden, 17 ton sesamzaad, 11 ton sisal, 300 ton suiker, 392 ton katoen en 15 ton verschillende producten.
bron: De Volksstem 16 februari 1939.

Willem

Willemastral celluco werd in 1910 geboren. Hij begon zijn werkzame leven als vertegenwoordiger van het verfmerk Astral Celluco. In 1940 namelijk veranderde het verfmerk Les Fils Lévy Finger van naam naar Astral Celluco.

Klik hier voor Willem van Wersch.

Albert

Al vroeg was Albert in een oorlog betrokken. Hij werd in 1915 geboren. België was in oorlog met Duitsland en Nederland was neutraal gebied. In de familie gaat het volgende verhaal:
Gedurende de 1e WO hadden we het recht om als Belgische familie leden van onze familie in Nederland te gaan bezoeken en dat deden we regelmatig. Elsa werd op een keer benaderd met de mededeling dat er een mysterieuze brief naar Nederland gebracht moest worden. Nederland was immers een neutraal land. Om de Duitse grenscontrole te misleiden, had Elsa deze brief in de wantjes van Albert opgerold verborgen. De controle bij de grens was ernstig en bij iedereen werd hun kleren doorzocht. Wachtend op haar beurt, kreeg Elsa de juiste reflex: ze nam haar broertje Albert (toen 18 maanden oud ) uit zijn kinderwagen in haar armen, gaf hem haar handschoen om mee te spelen en op moment dat zij gecontroleerd zou worden.. mochten ze door!…

Albert vloog tijdens de oorlog voor de Engelse RAF. Na de oorlog vloog hij voor de Belgische luchtvaartmaatschappij Sabena. Klik hier voor zijn verhaal.

Frans van Wersch overleed in Schaarbeek op 14 december 1944 en zijn vrouw Palmyre d’Or in Ixelles op 9 juli 1950.

Klik hier voor Frans van Wersch in de Heerlense Tak
Klik hier voor Elsa van Wersch in de Heerlense Tak,
Klik hier voor Marie van Wersch in de Heerlense Tak.
Klik hier voor Paule van Wersch in de Heerlense Tak.
Klik hier voor Willem van Wersch in de Heerlense Tak.
Klik hier voor Albert van Wersch in de Heerlense Tak.

Een Stamgenoten website