De Schilderijen van Paul Servaas van Wersch en Harry Vanwersch

paul-servaas-foto
1909-1985

Van de schilderijen van Paul Servaas van Wersch weet iedereen die hem kende, dat hij zijn schilderijen niet met een penseel schilderde maar met een plamuurmes.

In 1928 behaalde hij zijn akte Handteekenen voor het lager onderwijs. In 1935 deed hij examen voor de akte Handteekenen en decoratief teekenen aan het Nijverheidsonderwijs in Rotterdam. Paul kreeg in de oorlog en erna nog lang les van Piet Vermeulen in Maastricht. Zijn plannen om leraar te worden zijn maar vier jaar werkelijkheid geworden toen hij tekenleraar was op de avondschool in Kerkrade. Blijkbaar gaf hij dat op omdat hij  als bouwkundig (hoofd)opzichter op de Emmamijn ging werken en later bij DSM. Hij ging in 1938 erlimb-dgbld-22121956 voor het eerst naar toe en was 29 jaar. In december 1967 werd de Centrale Bouwkundige Dienst opgeheven en werd hij met zijn collega’s overgeplaatst naar de Afdeling Nieuwbouw DSM.

In zijn leven heeft hij slechts  vier exposities gehad: in Kerkrade in 1948, in Treebeek (nu opgegaan in Brunssum) in december 1956, in Geleen, en een half jaar voor zijn dood in 1984 in de Stadsschouwburg van Heerlen.

Volgens zijn weduwe zijn er wel meer dan duizend schilderijen door hem gemaakt. Hij schilderde tenslotte vijftig jaar lang. De schilderijen zijn de hele wereld overgegaan, vooral naar vrienden, familie en kennissen.

Bruggen (klik op een foto)

Weltermolen (klik op een foto)

Aan de Geul (klik op een foto)

Bloemen (klik op een foto)

Lente (klik op een foto)

Huizen (klik op een foto)

Diverse schilderijen (klik op een foto)

lim-dgbl-6-sept-1946In 1946 was er in Kerkrade een verkoop expositie. De parochie Kerkrade West wilde kerkklokken aanschaffen. Zij nodigden zes kunstenaars uit waaronder Paul. De krant schreef:  Eenige variaties in het werk van Vanwersch zouden zeker zijn kunst ten goede komen. Zijn werken dwingen ons echter respect af. (bron: Limburgsch Dagblad september 1946).

paul van wersch
Zelfportret

In 1948 werd het 100 Jaar Spekholzerheide bestaan gevierd. In de R.K. Meisjesschool was toen een schilderijententoonstelling van plaatsgenoten, waaronder dus Paul van Wersch.

paul servaas van wersch
Paul Servaas op oudere leeftijd.
november 1948
november 1948

Tentoonstelling Paul van Wersch
Heerlen -Gisteren is in de foyer van de Heerlense Stadsschouwburg de expositie van werken van Paul van Wersch officieel geopend. De expositie van olieverven wordt gehouden ter gelegenheid van de 75ste verjaardag van Paul van Wersch. De tentoonstelling duurt tot en met 18 november en is dagelijks te bezichtigen.

In 1952 vierden De Staatsmijnen hun 50-jarig jubileum onder meer in kasteel Hoensbroek. Er was heel wat georganiseerd, ook een schilderijen en tekenwedstrijd. Paul van Wersch reikte  als jurylid de prijzen uit.  Het schilderij dat in deze krant staat, staat hierboven in kleur afgebeeld onder de kop: Aan de Geul.

Harrie Vanwersch (1915-1985)

harry-van-werschDe neef van Paul, Harrie Vanwersch schilderde ook soms. Van hem zijn aanmerkelijk minder schilderijen bekend. Zij hadden dezelfde grootvader.

Op 1 augustus 1954 werd hij lid van de Nederlandsche Katholieke Mijnwerkersbond en beëindigde dat in 1 februari 1968. Zijn limb-dgbld-17-febr-1970werkgever was De Mijnstreek uit Heerlen (dat was de zuivelfabriek in Heerlen. Hij heeft maar twee jaar ondergronds gewerkt en de rest 23 jaar als schilder bovengronds en later als schilder op de melkfabriek Campina te Heerlen. Als hobby was hij decorschilder, bijvoorbeeld voor de toneelclub Verenigde Vrienden in Eijs. Zijn bidprentje vermeldt dat hij vaak stillevens schilderde maar ik gebruik wel felle kleuren, want het leven is niet altijd somber.

Harrie Vanwersch trouwde in 1949 met Marie Kokkelmans (1920-1977). Zij kregen een dochter Claartje Vanwersch.

Aan de naam Vanwersch zijn ze gekomen toen zijn vader Joep bij een geboorteaangifte zich verschreef en omdat te laten wijzigen kostte veel geld. Maar ze zijn echte “van Werschen”, want zo schrijven zij het ook uiteraard, alleen op de officiële stukken staat het aan elkaar.

Harrie Vanwersch werkte bij de Staatsmijnen. Als hobby was hij kunstschilder. In het personeelsblad van de Staatsmijnen verscheen in 1957 het volgende artikel met foto:

Kruisbeelden

Schilders heb ik in deze rubriek al heel wat ten tonele gevoerd. Schilders van landschappen, portretschilders, schilders van stillevens. Op de Wilhelmina liep ik deze dagen een schilder van een geheel ander onderwerp teen het lijf. Het was Harie van Wersch (42) uit de timmerwerkplaats die woonachtig is in Eys-Wittem. Hij beschildert houten crucifixen. Dit is zijn specialiteit geworden sedert de dag dat zijn baas, de heer Wetzels, zo eens terloops bij hem informeerde of hij zich daartoe in staat achtte. Van Wersch, die voordien al menig schilderstuk had vervaardigd, probeerde het en het lukte hem wonderwel. Een kruisbeeld van vijftig bij negentwintig centimeter. En hoe gaat dat als je eenmaal blijk hebt gegeven van kwaliteiten? Er meldden zich meer liefhebbers voor de kruisbeelden van Van Wersch; op het ogenblik heet hij er al meer dan zestig gemaakt. Hij heeft thuis een atelier ingericht, waar hij heel wat vrije uren doorbrengt. Zijn succes heeft hem geïnspireerd tot het volgen van de zaterdagmiddagcursus op de Kunstnijverheidsschool in Maastricht. De aanleg voor de schilderkunst heeft hij overigens niet van een vreemde. Een oom maakt zich op dit gebied ook verdienstelijk en bovendien zijn neef; hoofdopzichter Van Wersch van de Emma, die voor de lezer stellig geen onbekend zal zijn. De laatste geldt voor Harie van Wersch min of meer als leermeester.

In het artikel wordt gesproken over zijn oom en over zijn neef. Het is echter niet zijn oom, maar zijn zwager, de broer van zijn vrouw. Deze Johan Kokkelmans was hoofd van de school in Eys en tevens de dirigent van het heren- en dameskoor van Eys. In zijn vrije tijd tekende en schilderde hij veel. Twee van zijn kinderen (Marianne en Ger) zijn daardoor ook gaan schilderen.
Zijn neef is natuurlijk Paul Servaas  … zie de informatie boven aan deze pagina.

De tekeningen op de foto zijn opdrachten van de kunstnijverheidsschool in Maastricht waar hij op zaterdagmiddag met de bus naar toe ging nadat hij in de morgenuren gewerkt had op de Staatsmijn Wilhelmina. Hij kwam met de mijnwerkersbus terug om 12.30 uur en nam dan de lijndienst van de LTM om 13.30 uur naar Gulpen waar hij overstapte op de lijndienst naar Maastricht en om 18.00 uur was hij terug in Eys.

Klik hier voor Servaas van Wersch in de Wittemse Tak.
Klik hier voor Harrie Vanwersch in de Wittemse Tak.

Een Stamgenoten website