Xavier van Wersch, electronische muziek

xavier-muziek

Regelmatig staat er in de Nieuwsbrief informatie over Xavier van Wersch (1875-1938). Maar wanneer je zijn naam googled, komt je in de negen van de tien gevallen uit bij zijn naamgenoot Xavier van Wersch (1976 –heden).  Deze Xavier is inderdaad naar de eerste Xavier vernoemd. Zijn bedovergrootvader was de vader van de oudere Xavier. Dus Xavier en de overgrootvader van de hedendaagse Xavier waren broers.

Het aantal hits op Xavier in Google is enorm. Naast allerlei tekstberichten, staan er op YouTube talloze filmpjes en ook het aantal afbeeldingen op het Internet is mega groot. Tijd om nader kennis te maken.

Xaviers kunstzinnige en muzikale interesse heeft hij met de paplepel binnengekregen. Zijn vader, Marcel van Wersch, speelde de viool bij twee skiffle/country groepen en maakte daarmee ook twee cds. Zijn moeder, Betty Dijk, was lerares aan de Kunstacademie in Tilburg en is nog steeds beeldend kunstenares.
Het was dus niet vreemd dat hij, nadat hij een klein jaartje aan de universiteit van Leiden filosofie gestudeerd had en kort de academie voor beeldende vorming in Tilburg volgde, uiteindelijk naar het Koninklijk Conservatorium ging waar hij eerst piano studeerde om snel  de abstracte elektronische muziek te ontdekken. Dus stapte hij over naar  Sonologie.

Deze opleidingen brachten hem nog niet helemaal naar wat hij later ging doen. Hij begon als systeembeheerder bij het Conservatorium, was enkele jaren geluidstechnicus aan het theater, waarna hij vooor enkele jaren, naar Hongarije vertrok. Hier leerde hij zijn vrouw kennen en werden hun kinderen geboren.

Kunstenaar
Sinds jaar en dag is hij een ware kunstenaar. Hij bouwt kunstinstallaties van oude en opgegeven componenten van geluidsapparatuur en verbindt daar elektronica aan, waardoor er weer geluid uitkomt. Het maakt hem geen elektronicus, maar een mediakunstenaar, iemand die optreedt met deze apparatuur op allerlei kunstfestivals. Zijn presentaties variëren van geluid tot elektronische dance muziek. Kijk maar eens op YouTube. Hij omschrijft het zelf als een organische aanpak van elektronische muziek. In zijn composities, performances en installaties is er altijd een element van gecontroleerde chaos. Hij verkent de relatie tussen mens en machine door hen samen te stellen als een hybride systeem waarin een grillig gedrag de belangrijkste voorwaarde voor interactie is.

Een recensist schreef : Middenin de grote zaal staat hij in een witte doktersjas als een soort mad professor tussen zijn machines. Hij begint met wat piepjes en kraakjes, maar dan breekt hij steeds meer los: hij maakt vette beats met een goeie bass en legt daar aanstekelijke melodielijnen overheen. En dit allemaal met kleine knopjes, oscillators, een mixer en een heleboel draadjes. Xavier heeft de taart, het glazuur en daar bovenop ook nog een hele berg kaarsjes. . Het publiek gaat los, juicht hem toe en danst tussen de stoeltjes. Verrassend, mooi en eindelijk een geluidskunstenaar die snapt hoe je moet presenteren. Als Xavier aan het einde van zijn performance ineens onder stroom lijkt te staan, in een berg rook en flitsende stroboscopen naar beneden zakt, dan plotseling opstaat met een soort gasmasker met daaraan een microfoon en een lange slang en op vette beats een soort electronische oerkreten maakt, is de performance compleet. Beste optreden tot nu toe en absoluut verrassend. (bron: www.djbroadcast.nl)

Geluid uit appels en peren
Een voorbeeld van organische aanpak is zijn Fruit Power. Op de markt koopt hij fruit, neemt het mee naar zijn optreden. Niet om op te eten, maar hij steekt er pluggen in die aangesloten zijn op een zelf gemaakte installatie. Door in het fruit te knijpen, te wrijven, te bijten, komt er geluid uit.  Op deze manier wordt het een organische synthesizer.
Ook ontwikkelde hij een installatie bestaand uit een 220 volts netwerk. Wanneer het publiek hierover loopt, ontstaan er allerlei elektronische geluiden.

Behalve dat hij hiermee optreedt, treedt hij ook op met zijn experimentele dance muziek. Maar ook is hij freelance producer voor rockbands en uiteraard geluidstechnicus.
Afgelopen jaren werd de opera U opgevoerd, een opera geschreven in het Klingons, u weet wel de schurken in Star Trek. Xavier was de bedenker van de instrumenten en de muzikale theorie rondom deze opera waar een ander de composities mee maakte.

Sonic Wargames
Een van zijn projecten die je op internet tegenkomt is Sonic Wargames. Vier groepen sonologen gaan strijden om controle te krijgen over de speakers. Heb je gewonnen dan kun je je eigen stem samplen, maar ook dat van anderen. Het is dus een interactief spel waarbij iedereen aan de knoppen kan zitten. Je vindt die andere maar niets. Hup, zijn installatie uitzetten. De ander neemt wraak.

Het Sonic Wargame verbindt 4 (electronische) bands. Elke band kan de andere bands samplen en moet daar acuut hun bewerkingen daarvan als output uitkeren aan alle andere bands.
Elke band kan stemmen op de band die ze willen horen. Maar alleen als je twee of drie stemmen krijgt, ben je te horen. Dus als je geen, of maar een stem weet te verkrijgen, wordt je door de Wargame machine uitgezet.

Het Sonic Wargame is een knetterende en rauwe geluidservaring waar je als publiek dwars doorheen kunt lopen. Je kunt elke muzikant op de vingers kijken. Op een display van gloeilampen kun je zien wie op wie stemt. Kom daar maar eens om bij verkiezingen!

Bekendheid
Zijn werk is ook op cd verschenen.  In 2001 verscheen Odysseia op het label His Masters Noise. In 2011 Bromknip en op DVD verscheen The QiH Act, een uitgave van Groove Media over de Klingon opera.

Nu
Tegenwoordig is Xavier Free-Lance Sound Artist & Stage Technician
Hij kan ingezet worden als sound artist, composer, musician, performer. Ontwerpen en het maken van muziek instrumenten en interactieve installaties, geluidsontwerper, geluidstechnicus, licht ontwerper en toneel technicus

Klik hier voor een YouTube filmpje uit 2008.
Klik hier voor Xavier van Wersch in de Simpelveldse Tak.

Een Stamgenoten website