Hotels Van Wersch in Vaals

Vaals werd eind 19e eeuw begin 20e eeuw een belangrijke toeristisch dorp. Ook vanwege het drie (en een korte tijd vier) landenpunt maar het was vooral de natuur die de mensen trok. Vaals bezit “bergen” en werd toeristisch verkocht als hoogste punt van Nederland. Veel gasten kwamen vanuit het Duitse gebied. Vaals was daardoor ook Duitsland gericht.

hotel egypten-1909.

In  Vaals ontstonden dus veel hotels. Ook drie Stamgenoten begonnen een hotel. Er was het Hotel Egypten (hierboven), Hotel Hindenburg en twee Grand Hotels Van Wersch. Drie hotels lagen langs de huidige Maastrichterlaan en een op het huidige Wilhelminaplein.

Hotel Egypten

Op de bovenste ansichtkaart staat links het hotel Egypten. Deze kaart werd in 1911 verzonden. Aan de gevel hangt het bord Restaurant  P.E. van Wersch. Op de kaart liet hij zijn unieke verkoopargumenten drukken: Garten und Veranda. Om vervolgens de afzender erop te zetten: Inh. Peter van Wersch, waarbij Inh staat voor Inhaber of eigenaar.

hotel-egypte-2

Het hotel behoorde toe aan Peter Emanuel van Wersch. Peter Emanuel van Wersch werd op 16 maart 1868 in Vaals geboren. Op 10 november 1898 trouwde hij met Anna Bonsch die in Uhler-Kastellaun (tussen Trier en Wiesbaden) geboren was. Zij overleed op 23 september 1932. Hij overleed bijna zeven jaar later, op 10 juni 1939 en ze lieten geen kinderen na. Uit het huwelijk werden wel vier kinderen geboren maar die waren al overleden voordat moeder overleden was.

Toen Peter trouwde zette hij op het naambord op de eerste etage Inh. P. E. van Wersch- Bonsch. Opvallend is dat hij op zijn ansichtkaarten altijd Wilhelminaplein zette. tegenwoordig is dat de Maastrichterstraat.

hotel-egypten

Tussen 1922 en 1936 reed er een tram tussen Maastricht en Aken waardoor er dus ook meer toeristen kwamen.  Van dit hotel Egypten (uitspraak: Ekiepten, Duitse uitspraak) is alleen het gebouw over waarin pieter-emanuel van werschhet hotel was. Het is nu IJssalon Italia aan de Maastrichterlaan in Vaals. De naam van het hotel komt van een boerderij daar vlakbij in de buurt. Hier woonden “donker getinte mensen”. In die begin jaren van de 20ste eeuw waren “donker getinte mensen” zigeuners en zigeuners kwamen uit Egypte. Vandaar hotel Egypten: naar de boerderij. Van dit hotelgebouw was Peter de huurder. Hij had eerst rond 1900 in de Kerkstraat tegenover de nieuwe kerk een Fleisch-, Wurst und Delicatessenhandlung (delicatessenzaak).
In 1908 adverteerde hij al in een toeristische krant dat hij voetpomphouder van de A.N.W.B. was.
Na hotel Egypten leidde Peter hotel Hindenburg, ook in Vaals (foto’s hieronder). Dit hotel was sinds 1920 aangemeld als een ANWB Bondshotel. In mei 1937 was die toestemming vervallen. In hotel Hinderburg werden door verschillende notarissen openbare verkopingen gehouden.

hotel-egypten-detail

De Maastrichterlaan in Vaals met drie foto’s van Hotel Egypten van de zijkant gezien uit verschillende jaren.. Op de zijkant van het pand is de reclame geschilderd. De uitvergroting van de muurreclame is hierboven vergroot afgebeeld.In het telefoonboek van Vaals uit 1915 stonden vier hotels. Een ervan was het Grand Hotel Jos van Wersch en de ander was Hotel Egypten. Vaals telde echter de eerste jaren van de 20ste eeuw vier hotels Van Wersch.
hotel-egypten-2011In augustus 1916 vroeg hij een hypothecaire lening aan bij het Burgerlijk Armbestuur uit Vaals ten bedragen van f. 5300,- en kreeg die ook. Deze moest hij binnen tien jaar aflossen tegen een jaarlijkse rente van 4¾ %. Als onderpand gaf hij zijn huis langs de Maastrichterlaan in Kerkveld. Dat was op f. 9000,- getaxeerd. Hij had dit huis bij een openbare verkoping op 12 maart 1915 gekocht. In juli 1921 vroeg hij weer bij het Burgerlijk Armbestuur om geld. Nu was de rente 6%.

Hotel Hindenburg

hotel-hindenburg
Een mooie ingekleurde foto van Hotel Hindenburg. Het hotel had een Zwitserse uitstraling. De reden: Vaals lag in de “bergen”. Vaals is immers het hoogste punt van Nederland..
hindenburg
Hotel Hindenburg. Waarschijnlijk staat Pieter en zijn vrouw op de foto.
hotel-hindenburg2
De foto voor deze ansichtkaart is weer wat jaren eerder gemaakt. De bomen zijn namelijk kleiner. De benzinepomp rechts was er toen al. Op beide ansichtenkaarten zijn de tramrails te zien.

 In 1926 pachtte dhr. Jacobs het hotel Hindenburg want zijn naam staat in het faillisementsregister verbonden aan hotel Hindenburg.
In september 1939 verkochten de erfgenamen van Pieter Emanuel van hotel-hindenburg-verkoopWersch uiteindelijk het hotel via notaris Mostart die jarenlang in het hotel te gast was om andere publieke verkopen te regelen. Nu moest hij het hotel verkopen. De aankondiging van de verkoop staat hiernaast.  We krijgen zo een goed beeld hoe het hotel ingericht was: De tekst luidde: gelegen op den besten stand van Vaals, is voorzien van electr. licht, gas en waterleiding en bevat: in het sousterrain keuken, achterkeuken en kelder, gelijksvloers: gelagkamer, achterkamer, veranda met kamer, op de 2e verdiep.: 4 kamers.
Ook werd de inventaris verkocht bestaande uit:  tafels, stoelen, buffet met toebehoor, kleer-, linnen- en keukenkasten, commodes, klokken, kachels, schilderijen, vazen, piano, schrijfbureau, mooi slaapkamerameubl. best. uit lits-jumeaux, kleerkast, lavabo, 2 nachtkastjes, 2 stoelen, zoo goed als nieuw, diverse houten en ijzeren hotelledikanten met toebeh., waschtafels, nachtkastjes, beelden, tapijten, loopers, matten, waschstellen, bed- en tafellinnen, lampen, wijn-, bier- en likeurglazen, hotelporcelein en glaswerk, groot hotelfornuis, ketels, potten, pannen enz. tuinstoelen en tafels, lepels, messen, vorken (zoogen. hotelzilver), vlaggestok, processiepaaltjes, enkele sieraden als: dasspeld met parel, horlogeketting en wat verder ten verkoop zal worden aangeboden.graveza-sigaarIn 1939 werd het hotel dus verkocht. Sigarenfabriek Peeters aan de Grensstraat in Vaals werd de koper. Hij had daar vijftig man in dienst. Onder andere Maria van Wersch die in 1938 de snelste sigarenrolster was. Zij kreeg toen fl. 18,50 per week, een grandioos loon voor een meisje van zestien. Omdat het toen erg goed ging met Sigarenfabriek Peeters moesten er nieuwe machines komen om de levertijden te verkorten. Die kwamen dus in het nieuwe pand te staan. In februari 1941 brak er brand uit in het pand waardoor Peeters genoodzaakt was om na de oorlog ergens anders opnieuw op te starten.De krant schreef: in een oogenblik tijds stond de geheele bohotel suisse in Vaalsven-Maastrichtselaan in dikke rookwolken gehuld, welke uit de fabriek, het vroegere Hotel Hindenburg, uitsloegen. Het grootste gedeelte van het gebouw bleef behouden.Na de oorlog werd het hotel opgeknapt en omgedoopt tot het tegenwoordige restaurant Suisse (zie hiernaast) aan de Maastrichterstraat in Vaals. Hotel Hinderburg lag schuin tegenover hotel Egypten.

hotel suisse vaals

hotel suisse in vaals

Jaren later tekende de bekende Vaalse inwoner Hellebrand het hotel. Hij gebruikte bovenstaande ansichtkaart.

Omdat Pieter Emanuel kinderloos overleed, erfden zijn zussen de nalatenschap. In 1940 accepteerden zijn oudste en jongste zus de nalatenschap. Zij waren de enigen. Zijn oudste zus (Maria), was weduwe van Grüters uit Vaals en zijn jongste zus Anna, was weduwe van Schingen ook uit Vaals. Zij riepen via de advertentie in juli 1940 via de notaris belanghebbenden op om hun verslag aan te horen over het beheer van de erfenis van hun broer Pieter Emmanuel. Beide zussen wonen aan het Vrijthof 9a in Maastricht.

Grand Hotel 1

De derde Van Wersch die een hotel leidde was Karl van Wersch. Na de dood van zijn vader Jos. van Wersch had hij eventjes diens hotel waarna hij een eigen hotel begon. Allebei hadden de naam Grand Hotel, zoals op onderstaande ansichtkaart te zien is. Tussen hotel Hindenburg en dit Grand Hgrand-hotel-karlotel Van Wersch was een brede doorgang. Vandaag de dag zijn beide panden nog vrijwel in oude staat te herkennen. Zijn hotel werd ook afgehuurd door gelegenheid verkopers. Zo organiseerde een bedrijf in 1923 een verkoop van schoenmakersgereedschappen / apparatuur. In de krant stond een advertentie waarin deze verkoop werd aangeprezen. Er  werd vermeld dat de verkoop in het Grand Hotel van C. von Wersch werd gehouden.

grand-hotel-2011
2004
limb-koerier18-aug-1923
18 augustus 1923

Grand Hotel 2

Tenslotte het vierde hotel dat in het telefoonboek stond was van Jos. van Wersch (1854 -1925). Zijn zoon Karl leidde het hotel vanaf 1925. Op de foto uit 1915 staat Grand Hotel Inh. van Wersch. Inh is Duits voor Inhaber > eigenaar. Er waren dus twee Grand Hotels Van Wersch. Een naast het huidige Suisse, zoals hierboven afgebeeld en de tweede is het hotel hieronder afgebeeld. 

grand-hotel-joh_Jos van Wersch vroeg in 1913 een drankvergunning aan voor den verkoop van sterken drank in het klein, van gebruik ter plaatse van verkoop in de navolgende lokaliteiten. De uitdrukking In het klein betekende dat het alleen voor de logeergasten was. Hij wilde dat in vier ruimtes van zijn hotel doen: In het benedenvertrek, rechts van de ingang (21,75 m2) en in drie achter elkander gelegen benedenvertrekken links van de hoofdingang,. Deze ruimtes waren respectievelijk 42m2, 86 m2 en 50m2 groot. Dus best grote kamers/zalen.

1926
1926

Dit hotel stond aan het Wilhelminaplein nummer 27, naast nu de Action. Het originele gebouw is in 1939 gesloopt. grandhotel van wersch vaalsIn het pand zit nu een bloemenzaak.
Jos van Wersch kocht het hotel van de nazaten van Heinrich Geller in juni 1913. Dat was apart omdat Jozef van Wersch in 1903 nog failliet was verklaard als herbergier en winkelier in Vaals. Geller was in juni 1910 overleden, 72 jaar oud. Enkele jaren later kocht de zoon van Geller het hotel weer terug. Jos van Wersch was in 1925 gestorven. Zijn zoon Karel Heribert vroeg in 1925 een drankvergunning aan voor zijn hotel. Die kreeg hij ook. Het hotel stond bekend op het adres Maastrichterlaan 33. Volgens een brief leidde Karl (of Karel) al in 1919 dit hotel. In deze brief van 1919 staat: dat Karel van Wersch inderdaad als werkelyk houder van een logement is aan te merken. Wat opvalt in de brief is dat er ook in staat dat hij vroeger reeds een logement had aan de Maastrichterlaan 29, dus enkele huizen terug. Dit huis had hij blijkbaar aan Ed. Geller verkocht. In 1936 bezat Geller het hotel al en had er met grote letters over de hele breedte van het gebouw zijn naam opgezet.

mollenvellen

alg-hndlbld-6-juli-1927
6 juli 1927

 Vreemd genoeg werd er in juni 1919 een politieverordening bekend gemaakt waarin de hotelhouders wekelijks de namen moesten doorgeven van de hotelgasten. De brief was gericht aan zeven hotelhouders van Vaals, maar Nicolaas of Karl waren niet genoemd. De namen die er opstonden waren: G. Lousberg, Ed. Geller, J. Göttgens, Wed. Putz, P. Vanwersch, Joh, Bekkers en H. Ortmans.

Karl voerde met B&W diverse malen correspondentie:

Aan Heeren Burgemeester en Wethouders der gemeente Vaals
 
Geeft met verschuldigden eerbied te kennen Karel van Wersch, zonder beroep, wonende te Vaals Akenerstraat 10,
dat hij gaarne verlof zou hebben voor den verkoop van alcoholhoudenden drank, die geen sterken drank is, voor de beneden aan de openbare straat gelegen gelagkamer met den hoofdingang, van het perceel Kadastraal bekend gemeente Vaals Sectie A N. 4974, plaatselijk nummer N. 33 en gelegen aan de Maastrichterlaan, met eene oppervlakte van 28 M2.
Reden, waarom adressant Uw College beleefd verzoekt hem het gevraagde verlof te verleenen onder mededeeling dat bij de inwerkingtreding van het verlof, behalve hij nog de navolgende personen boven de leeftijd van 16 jaren het bovengenoemde huis bewonen zullen
Van Wersch Jos, zonder beroep
Pelzer Antoon verver
Lacroix Gertrudis zonder beroep
Keill Johan fabrieksarbeider
Göbbels Michael kantoorklerk
Hetwelk doende
 
Vaals 7 October 1919. C. van Wersch
 
Op 9 oktober 1919 kwam van de gemeente een reactie waarin Karl moest aangeven of er afgelopen tien jaar onherroepelijke veroordeelingen of daarmee gelijkgestelde betalingen van opgelegde boeten bekend zijn.
Karl reageerde direct waarop de vergunning op 9 oktober 1919 verstrekt werd. Binnen twee weken kon een ieder tegen deze vergunning schriftelijke bezwaren indienen.

Op 29 december 1919 schreef de gemeente een brief aan Carl in verband met zijn logementsvergunning.
Naar aanleiding van nevensvermelde apostille en onder terugzending der daarbij gevoegde bijlagen, hebben wij de eer U te berichten, dat Karel van Wersch inderdaad als werkelijk houder van een logement is aan te merken, aangezien hij vroeger reeds een logement in deze gemeente heeft gehad in het pand Maastrichterlaan 29, thans in eigendom van Ed. Geller, en hij dit voor genoemde Geller heeft moeten ontruimen, Het nieuwe persceel heeft hij pas onlangs betrokken, zoodat daarin aan slechts weinigen nachtverblijf is verschaft. Van 11 tot 14 December 11, hebben vier logementgasten, allen vreemden, in het pand overnacht. Bovendien dient niet uit het oog te worden verloren, dat in de wintermaanden veel minder vreemdelingen in deze gemeente logeeren dan in de zomermaanden.
Wat betreft het verhuren der kamers in genoemd perceel, kunnen wij U mede deelen, dat de bedoelde gezinnen reeds van den vroegeren bewoner gehuurd hadden. Volgens de verklaring van van Wersch wil hij deze woningen doen ontruimen, teneinde het geheele huis voor hotel in te richten.

Op 11 februari 1925 had Karl weer een nieuwe drankvergunning aangevraagd die hem ook verstrekt werd:
Burgemeester en Wethouders van Vaals maken bekend dat op 11 Februari 1925 bij hen ingekomen is een afschrift van een aan Gedeputeerde Staten dezer provincie gericht verzoekschrift van Karel van Wersch, hotelhouder, wonende te Vaals om vergunning voor den verkoop van sterken drank in het klein nl. tapverkoop aan logeergasten in de beneden aan de openbare straat gelegen gelagkamer, links van den hoofdingang van het perceel, kadastraal bekend gemeente Vaals, sectie A no. 4974, plaatselijk gemerkt no. 33, en gelegen aan de Maastrichterlaan.
Binnen twee weken na de dagteekening dezer bekendmaking kan ieder tegen het verleenen deze vergunning schriftelijk bezwaren bij Burgemeester en Wethouders inbrengen.
Vaals, 16 februari 1925.

Klik hier voor Pieter Emmanuel van Wersch in de Kerkraadse Tak.
Klik hier voor Johannes Nicolaus Van Wersch in de Teuvense Tak.
Klik hier voor Karl van Wersch in de Teuvense Tak.

Een Stamgenoten website