Willem Vanwersch, aannemer

willem van werschAannemer Joseph Willem van Wersch (1896-1968), roepnaam Juupke, was de zoon van Johann Leonard van Wersch, slotsmid / winkelier in Kerkrade. De ambtenaren schreven de achternaam van vader en zoon steeds aan elkaar, terwijl vader bijvoorbeeld steeds zijn achternaam los van elkaar schreef.

Leonard vanwersch
1896

Hij had een winkel in Kohlscheid en in Pesch bezat hij een woonhuis met akkerland, weiden en een tuin. In 1917 wilde hij die bezoeken, maar wegens gezondheidsproblemen stuurde hij zijn zoon Willem. Aangezien Duitsland in oorlog was, en Nederland neutraal, had Willem een Durchlasskarte nodig. In het bijzonder moest Willem in Pesch, gemeente Herzogenrath, een dakpannenfabriek bekijken. De politie schreef in zijn verslag dat er niets over beide mannen bekend was. Dieselben sind der Spionage unverdächtig. Willem kreeg zijn bewijs en bezocht de panden.

durchlasskarte

In zijn  jonge jaren was Willem hoofdopzichter Ondergronds op de Domaniale Mijn in Kerkrade. Bij zijn huwelijk met Anna Nijsters in 1922, was hij aannemer. Hij was 26 jaar oud. Zij kregen acht kinderen en woonden vrij lang in de Einderstraat 76. Later werd dit huis verkocht en gingen zij aan de Stationsstraat in Kerkrade wonen.

aannemer-van-wersch

Hoewel Wim ook opdrachten voor de Domaniale had, werkte hij ook tegen hen. Hij nam namelijk in Kerkrade de schade aan huizen op ten gevolge van de verzakkingen van de mijn. Die moesten dan de huiseigenaren schadeloos stellen.

willem van wersch
Maasbode 1919

2/1919: 23 jaar oud, was hij secretaris van de N.V. R.K. Inkoopvereeniging Limburgia gevestigd in Maastricht. Deze vereniging hield zich bezig met de handel in koloniale waren. Hij woonde Pannesheiderstraat 78.

willem-van-werschOp 18 juli 1920 schreef Willem van Wersch een brief aan de directeur van de Domaniale Mijn in Kerkrade. Willem woonde in Bleyerheide.

Naar aanleiding van het onderhoud van 15 Juli bericht ik U Edele, dat ik, een verzoekschrift verzonden heb, aan zijne Excellentie den Minister van Waterstaat, betreffende het mogen gebruik maken van de lijn der Domaniale Steenkolenmijn te Kerkrade. In verband met het bovenstaande zou ik U Edele beleefd willen vragen, goedgunstig te willen adviseeren.

Teeken met de meeste
Hoogachting
Uw ned. dn  (redactie: uw nederige dienaar)
W. van Wersch

Aan:
den Weledele Geb. Heer Husmann
Directeur der Domaniale Mijn
Kerkrade

Met dank aan  www.domanialemijn.nl, dhr P. Geilenkirchen.

Opvallend is natuurlijk het taalgebruik. Tot in de zestiger jaren werden van de 20ste eeuw werden notabelen altijd aangeschreven met Weledelgeboren en ministers aangesproken met excellentie.

De brief is gericht aan Dhr. Husmann: Theo Wilhelm Husmann werd op 4 december 1863 te Bardenberg (D) geboren en overleed op 20 oktober 1943 te Vaals. Hij was directeur van de Domaniale Mijn vanaf januari 1906 tot in 1933. Zijn directeurschap leidde de mijn naar een functioneel, modern bedrijf. In 1907 ontwierp hij de schacht van Nulland die er nog steeds staat. De Husmannstraat in Bleijerheide is in 1985 naar hem vernoemd (bron: www.kgv.nl)

Jaren 20

1920: In 1920 won Willem met de laagste inschrijving de aan- en verbouwing van het post- en telegraafkantoor in Kerkrade voor fl. 47.350,- Daarvoor bouwde hij ook de directeurswoning.
4/1923: Hij stelde zich kandidaat voor de Gemeenteraad namens het St. Lambertuscomité dat voorheen de Katholieke Kiesvereniging heette.
1925: Hij kocht Einderstraat 76, Kerkrade, een pand uit 1914.
1925: Bouw van de drukkerij, zetterij, woning en andere gebouwen voor de N.V. De Zuid-Limburger. De aanname som was fl. 24.000,-
1927: Verbouwing van hotel De Kroon in Kerkrade.
1928: Hij had ook een Electrische timmerfabriek, telefoon K. 113.
Bouw van een koeltoren van de Domaniale in gewapend beton. De toren was 35 meter hoog. Ook bouwde hij een tweede koeltoren op de schacht Beerenbosch van de Domaniale.
koeltoren van wersch

Dit is een hoekje van het mijnterrein aan de kant van Bleijerheide, tussen Reiserkuilenvoetpad en Nieuwstraat. Op de voorgrond zie je het houtterrein. Dat had elke kolenmijn. Het hout werd gebruikt voor het stutten van de mijngangen. In latere jaren werd dit vervangen door ijzeren stutmateriaal. Het gebouw rechts achter de schoorsteen is een van de ketelhuizen. Daar werd stoom geproduceerd voor de aandrijving van machines, generatoren etc.De koeltoren diende om de afgewerkte stoom te laten condenseren en afkoelen. Links achter de koeltoren zien we het centraal machinehuis voor de productie van elektriciteit en perslucht. 1929: Bouw van het slachthuis Hammolensteeg. Hij was de laagste inschrijver voor f. 159.200. De oplevering was in augustus 1930. Het ontwerp was van Cornelius Duyckers, directeur van de Algemene Technische Dienst van de Gemeente.

slachthuis

1929: Bouw van de R.K. Bijzondere Jongensschool in St.Pietersrade. De opdrachtgever was het R.K. kerkbestuur van St.Pietersrade, nu een wijk van Kerkrade.

Jaren 30

1930: Bouw winkelhuizen op besten stand.
Ook de bouw van de R.K. Meisjesschool, met klooster in Welten aan de Doomstraat. Aanname som was f. 71.600. De opdrachtgevers waren de eerwaarde zusters Ursulinen.
Bouw van het R.K. Volkshuis aan de Hoofdstraat in Kerkrade, Aanname som f. 32.000. In december 1930 werd het Volkshuis plechtig ingezegend. De opdrachtgever was bierbrouwerij De Kroon uit Wijlre. Het gebouw bevatte een café, drie lokalen, een restaurant, de kelder, een bovenwoning en de openbare leeszaal. Het hele gebouw was centraal verwarmd.
10/1930: Uitbreiding van de Ambachtsschool in Heerlen voor f. 64.800,-
1931: Wim bezat diverse stukken grond in Kerkrade. Soms werden enkele stukken daarvan onteigend, bijvoorbeeld ten behoeve van de verbreding van de Hammolenweg.
7/1931: Bouw van garage met showroom Alphons Brandts, Hoofdstraat 8, Kerkrade.
3/1932: Bouw van de uitbreiding van Mariaoord, een tehuis voor ouden van dagen aan het Kerkplein in Kerkrade. Hij bouwde de kapel en het zusterhuis voor de zusters van Steyl.
Mariaoord was een voormalig klooster van de Ursulinen. In februari 1933 werden de nieuwe gebouwen ingezegend. Wim van Wersch werkte veel samen met architect Wiegerinck.
2/1933: Wim dacht erover om de zaak op te splitsen en er uit te stappen. Vaak won hij niet meer de aanbestedingen omdat hij niet de laagste inschrijver was.
8/1933: Bij de Kamer van Koophandel schreef een nieuwe timmerfabriek zich in onder de naam Schijns & Pötgens voorheen W. van Wersch. Adres: Einderstraat 74. In 1938 was het alleen nog Nol Schijns Timmer- en Meubelfabriek.
9/1933: De nieuwe eigenaar werd dhr. P Hoogendijk voorheen was dat J.W. van Wersch, maar die trad toen uit.
6/1934: Hij ging nu verder als architect  en ontwierp het pand hoek Einderstraat-Nieuwe Weg naar het station. Het werd de kruidenierswinkel van Dassen. Het pand werd gebouwd door aannemer Scheeren. In de winkel is een keur van délicatessen, conserven, binnen- en buitenlandsch fruit geétaleerd. Ook alle soorten gerookte vischwaren en vele andere artikelen, te veel om op te noemen. Het adres was Einderstraat 58 waar Nic Dassen ook al een ander bedrijf had in de verkoop van paarden en allerlei soorten paardenwagens en -karren. Het pand werd in 1935 gebouwd. Tegenwoordig is het hoek Einderstraat-Stationsstraat. In 1985 overleed de weduwe van Nic. Dassen waarna het pand leeg kwam te staan. Nic was al in 1969 overleden, 73 jaar oud. Later kwam er apotheek Schönfeld in.
1/1935: De timmerfabriek P Hoogendijk v.h. J. W. van Wersch werd opgeheven.
12/1935. De electrische timmerfabriek Ad. Schijns v.h. W. van Wersch was gevestigd aan de Einderstraat 74.
5/1936: Hij zat in het feestcomité ter ere van het 75jarig bestaan van de Vincentiusvereniging.
6/1936: Wim van Wersch zette een bovenwoning te huur, compleet met een ingerichte slagerswinkel.
7/1937: Hij adverteerde nu ook met bouwkundige. Telefoon 2234. Hij adverteerde dat jaar en 1938 zeer regelmatig.
5/1938: Hij liet een kritisch stuk in de krant plaatsen over de benoeming van de Gemeenteontvanger van Kerkrade.

Jaren 40

8/1940: Hij was betrokken met de politiek want in deze maand was er in het verenigingsgebouw van de Staatsmijn Wilhelmina een vergadering van de Nederlandsche Unie. De kaarten konden in de regio maar op zeventien adressen gehaald worden, waaronder dus Einderstraat 76. De politieke beweging Nederlandsche Unie was pas in juli 1940 opgericht tegen de NSB en de Duitsers.
In deze maand bouwde hij ook vijf betonnen schuilplaatsen in Kerkrade voor f. 7.240
10/1941: Hij zorgde voor het herstel aan de school aan de Meester Absilstraat voor f. 8.000
1944: Loonen omhoog
de-zuid-limburger-2-dec-194
Uit de bouwnijverheid
De heer W. van Wersch, bouwkundig-aannemer hier ter plaatse, is, blijkens een aan ons gericht schrijven van mening, dat de materialenschaarste in de bouwnijverheid voor een deel zou kunnen worden ondervangen, wanneer de overheid in de gelegenheid was particulieren, die grote voorraden bouwmaterialen hebben opgeslagen te verplichten, hiervan aangifte te doen en ook over deze materialen zou kunnen beschikken ten bate van de wederopbouw. Het is nu veelal zo, dat de aannemers op last van de overheid hun gehele materiaal-voorraad moeten uitputten, terwijl particulieren, die bouwmaterialen als geldbelegging hebben ingeslagen, hun voorraden achterhouden. De schrijver zou wel aan deze particulieren voorrang willen verlenen voor de aankoop van nieuwe bouwmaterialen, zodra deze weer in enige omvang te leveren zijn.
Verder meent de schrijver, dat de lonen in de bouwnijverheid op het ogenblik beslist te laag zijn. Hij zond daarover reeds een schrijven aan den militairen Commissaris in de mijnstreek, die deze lonen reeds enigszins omhoog bracht. Maar niet hoog genoeg, meent de schrijver.

aannemer van wersch
december 1945

Jaren 50

1951: Telefoon 2234, Einderstraat 76.
3/1952: Hij ontwierp een plan voor de bouw van dertig middenstandswoningen in het Mucherveld. Er was woningnood. Het was nog onbekend wanneer er begonnen kon worden. Hij berekende de huizen op vijf tot zeven bewoners. Maar er moest eerst nog Rijksgoedkeuring komen.
4/1952: De Gemeente verkocht grond aan Van Wersch voor f. 40.115,- met de eis dat er na zes maanden begonnen moest worden aan de bouw van die dertig woningen op het Mucherveld.
10/1953: Hij werd door B&W gekozen als lid van de Woonruimtecommissie.
3/1954: Als je op 20 maart mee wilde lopen in de Stille Omgang in Amsterdam, konden mannen en jongemannen zich bij Wim opgeven. Einderstraat 76.
5/1954: In de Gemeenteraad werd beslist dat Van Wersch grond kon kopen op de hoek Mucherveldstraat en Deken Quodbachlaan voor de bouw van negen woningen en een winkel.
6/1954: Bouw van een winkelpand aan de Markt 47 voor IJzerhandel H.J. Bischoff. Vooral de kelder was een etalage voor Kerkrade een nieuwigheid, schreef de krant. Het pand was een ontwerp van architect Nievelstein.
7/1954: Ook bouwde hij voor Bischoff op de Markt 37 de Damesmodes- Baby- en Kleuterkleding winkel op de Markt in Kerkrade.
9/1954: Bouw van de Meisjesschool aan de Anemonenstraat in Spekholzerheide voor de parochie Heilust voor lager onderwijs. De school werd in oktober 1955 ingezegend.
10/1954: Hij werd weer voor één jaar herkozen in de Woonruimtecommissie.
1954: De bouw van de kerk en kapellen van het Clarissen-Capucinessenklooster in Wahlwiller.
12/1954: Hij bouwde drie winkels aan de Deken Quodbachlaan. Hij werd benoemd tot het wijkhoofd van de BB, (=Bescherming Bevolking).
4/1955: Hij plaatste een personeelsadvertentie voor opperlieden en betontimmerlieden onder de naam W. van Wersch en zoon.
5/1955: De vergroting van de dekenale St. Lambertuskerk in Kerkrade stond op zijn conto.  Het schip werd twaalf meter verlengd en de zijbeuken werden doorgetrokken. In november 1956 ging de kerk van 400 naar 750 plaatsen.
10/1955: Wederom voor één jaar benoemd in de Woonruimtecommissie die nu Woonruimte- en huurcommissie heette.
1/1956: Hij stelde een hal beschikbaar voor het bouwen van zes carnaval wagens.
10/1956: Herbenoeming door B&W in de Woonruimte- en Huurcommissie.
1957: Jos van Wersch, de zoon van Wim, kreeg de hinderwetvergunning voor zijn timmerfabriek aan de Einderstraat 74. Op dat adres zat in 1933 Timmerfabriek Schijns & Pötgens voorheen W. van Wersch.

Willem van Wersch met kleinkind
Willem met een van zijn kleinkinderen

Jaren 60

1/1961: Nu Wim uit de zaak is adverteert hij voor het eerst met makelaarskantoor W. van Wersch, Einderstraat 76.
1/1962: Wim is inmiddels 66 jaar. Zoon Jos ging verder als aannemer, zijn vader als makelaar. Hij en zijn vrouw verhuisde naar de Stationsstraat 54..
2/1962: Jos van Wersch adverteerde met aannemersbedrijf J. van Wersch, Einderstraat 76.
4/1962: Advertentie: Makelaar van Wersch, Stationstraat 54, Kerkrade.
5/1962: Jos krijgt opdracht voor de uitbreiding van het Belastingkantoor in Kerkrade.
7/1964: Bouw en opening van het Groene Kruis gebouw, Het ontwerp was van architect Fanchamps. In het gebouw waren een dokterskamer, een boxenkamer, een weegkamer, een ontsmettingsruimte, een droog- en spoelplaats, een ruime wachtkamer, een consultatie- en spreekkamer, een administratieruimte en een hal. In het souterrain kwam hun archief.
9/1966: Verbouwing Café restaurant Apollo, Industrieweg 19, Spekholzerheide.
3/1967: De vrouw van Willem overleed.
4/1967: Bouw van café de Hopel, Zwaluwstraat 1, Hopel is nu een wijk in Kerkrade noord.
5/1967: Wim was nog steeds actief als makelaar. Hij was 71 jaar.
9/1967: Verbouwing van café Hubertushuis, Hoofdstraat 55, Kerkrade.
1/1968: Wim van Wersch, aannemer en makelaar overlijdt, 71 jaar oud.
4/1968: Nieuwbouw Jamin, Kerkrade.

aannemer willem van wersch

Jaren 70

3/1970:
lim-dgbld-5-mrt-1970
Woningbeleid

De enorme kostenstijgingen van het laatste jaar, te weten de rentevoet, BTW, sociale lasten, hogere lonen, hogere grondprijzen etc. hebben een grote rem uitgeoefend op de woningproductie. Dit zou door een ander kabinet ook niet opgevangen zijn.
Door bovengenoemde kosten verhogende factoren is van de verbeterde premieregeling niets meer overgebleven, zelfs is deze minder geworden, terwijl door de hoge grondkosten van een redelijke premie geen sprake is, terwijl de grondprijzen in hoofdzaak door de gemeentelijke overheden bepaald worden.
Ik meen, dat het uitgavencijfer van dit kabinet reeds aanzienlijk meer bedraagt dan dat van vorige kabinetten; vooral door de hogere sociale voorzieningen van welks uitgavencijfer naar verhouding te weinig geprofiteerd wordt door de woningbouw. Is het ook niet zo, dat reeds een groot deel van de premiebouw opgesoupeerd wordt door instellingen en semie-overheidsinstellingen, wat in werkelijkheid overeenkomt met een zekere vorm van woningwetbouw.
Zou het te preferen zijn deze fantasieloze woningwetbouw, waar de kwaliteit op de tweede plaats komt, en iedere vorm van architectuur zoek is, in Nederland een allesoverheersende plaats te laten een allesoverheersende plaats te laten innemen?
Waarom steken de mensen, die zo de belangen willen behartigen van de toekomstige kiezers, de hand niet in eigen boezem en nemen ook genoegen met dezelfde inkomens als waar vele kleine zelfstandigen mee worstelen?
Waarom van de kleine en middelgrote ondernemers offers vragen, welke het karakter aannemen van een koude sanering?
Is tijdens het vorige kabinet niet bewezen dat de prijzen van grote woningprojecten hoger lagen dan die van vele kleine en middelbare ondernemingen.
Waarom wordt de bouw van kleine projecten onderworpen aan allerhande commissies, vergunningen en bedillerige instanties, terwijl de massaprojecten uit de grond gestampt worden.
Is het dan te begrijpen dat de massale eenheidsprojecten overal inpassen? Overal komt men dezelfde ontwerpen tegen.
Nu het erop begint te lijken dat er eindelijk eens een huurbeleid begint te komen dat gebaseerd is op een redelijke kostenbasis, komt het gekrakeel, een verhuurder is toch geen sociale instelling. Het is alleen maar te hopen dat onze tegenwoordige minister van ruimtelijke ordening zijn standpunt blijft verdedigen en zich niet aan de dijk laat zetten zoals indertijd met minister van Aartsen is gebeurd, wat nu wel overduidelijk is.
Kerkrade, Jos van Wersch 
3/1973: Verbouwing van hotel der Toeëre aan de Marktstraat 3 in Eygelshoven.
12/1979: Telefoonnummer was 45 51 38, nu met de naam Van Wersch Kerkrade bv.
12/1979: Renovatie van disco-dancing Drop-Inn in Kerkrade. Deze disco was in de voormalige Volkshuis, Hoofdstraat 26, gebouwd in 1930 door zijn vader.

Jos van Wersch stopte in 1981 wegens gezondheidsredenen met het bedrijf. Hij overleed negen maanden later, op 54 jarige leeftijd, in 1982 in de Einderstraat 76, zijn ouderlijk huis. Anno nu is het pand op Einderstraat 74 gesloopt. Nummer 76 bestaat nog steeds. Op dit adres zit sinds 1996 Natuurgeneeskunde Terry Gerrickens,

 

Klik hier voor Willem van Wersch in de Kerkraadse Tak.
Klik hier voor Jos van Wersch in de Kerkraadse Tak.

Een Stamgenoten website