Peter Jozef van Wersch

pieter joseph van wersch
1878-1946

Peter werd als dertiende kind van het echtpaar Jan Jozef van Wersch en Johanna Elisabeth Beckers in 1878 in Neuprick Kerkrade geboren. Zijn vader was daar herbergier. Toen Peter zich in het jaar dat hij 19 (1897) werd, ging inschrijven bij de Nationale Militie zei hij dat hij suikerbakker was in Kerkrade. Hoewel zijn vader Nederlander was, vroeg Peter wel in 1900 het Nederlandschap aan dat hij in december 1900 kreeg. Peter was namelijk verhuisd naar Aken waar hij nu bijna een jaar woonde men als banketbakker werkte. Voor dat nationaliteitsbewijs moest hij f. 1,35 betalen.

Rond de eeuwwisseling ontmoette hij zijn toekomstige vrouw Anna Wittenborg die in Liemke (D) in 1880 geboren was. Liemke ligt niet bepaald in de buurt van Kerkrade. Dus hoe ontmoetten ze elkaar? Wellicht omdat de ouders van Anna Wittenborg in Liemke een grote bakkerij hadden. Het kan zijn dat Pieter bijvoorbeeld daar werkte? Toen hij zich moest melden voor de Nationale Militie, zei hij immers suikerbakker te zijn.

In 1916 schreef Peter Jozef van Wersch (Kerkraadse Tak), 38 jaar oud, vanuit zijn Duitse woonplaats Erbe, bij Dortmund, een smeekbrief aan de commissaris van de koningin in Limburg. Het was oorlogstijd in Duitsland. Hij was getrouwd met de Duitse Anna Wittenborg. Zijn brief luidde:

Pieter josef van wersch
Archief Heerlen: Rijckheyt.

Aan Zijne Excellentie den Commissaris der Koningin der Prov. Llimburg.

Ondergeteekende voornoemd Pieter Joseph van Wersch uit de gemeente Kerkrade, geb. d. 19 Juli 1878. te Kerkrade, heb mijne militaire dienstplicht voldaan, en ben in het bezit van bewijs van Nederlandschap.

Woon tegenwoordig in Pruissen, Derne-Oberbecker: Koloniestr 48. Ben beleefd zoo vrij hierdoor aan te vragen, of ik door bemiddeling, van Zijne Excellentie den Commissaris der Koningin, spek en boter kan ontvangen, van de Nederlandsche Regering. Daar hier oogenblikkelijk spek en boter, duur en schlecht te krijgen is.

Als het geval zou zijn, dat ik door Zijne Excellentie die zaken ontving, in ’t vooruit velen dank.

Met aller Hoogachting

Teekent onderdanigst

Pieter Joseph van Wersch.

Op 11 september 1916 schreef de commissaris der koningin hem terug:

Ik heb ik de eer U te berichten, dat de behandeling deze aangelegenheid niet tot mijne ambtsbemoeiingen behoort.

Getekend de commissaris der koningin Limburg.

pieter-jozef-van-wersch-witanna wittenborgZij trouwden daar in 1904. In 1916 woonden Pieter en Anna in het Duitse Derne, 90 kilometer westelijk van Liemke en vlak bij Dortmund. Daar hadden ze het niet breed, getuige bovenstaande brief.

huisontwerp 1935 wersch
1934

Daarom is het een raadsel hoe dat Pieter in 1934 in het Limburgse Treebeek, grond kon kopen van graaf de Marchant et d’Ansembourg uit Amstenrade, en daar een huis ging bouwen. Het huis kostte destijds iets minder dan fl. 10.000.  Dat was in 1935 af. Zij woonden hier met zijn drieën. In Duitsland hadden Hedwig de Longeville, geadopteerd, geboren in Dortmund in 1912, en overleden in Amstenrade 1988.

Hedwig ontmoette in Amstenrade, vlak bij Treebeek Willem Hendrik Hamers en zij trouwden met elkaar. Dezelfde liefde die Hedwig ontving van haar aangenomen ouders, nam zij mee in het huwelijk. Ook dit echtpaar Hamers-Longeville nam twee kinderen aan.

van wersch longeville
1988

Pieter Jozef heeft dit net nog kunnen meemaken, want in 1946 overleed hij.

anna-wittenborg-familie-ham
Links: Anna Wittenborg, Hein Hamers, Sjef Hamers, Hedwig de Longeville

Door allerlei straatnaam/nummer- en plaatsnaamwijzigingen lijkt het net alsof het echtpaar Van Wersch-Wittenborg veel verhuisde, ondanks dat ze een eigen huis hadden.
Eerst woonden zij Wijenstraat 73, dat werd wat later Wijenstraat 95 in Treebeek. Weer later werd dit Trichterweg in Amstenrade en nu is het Trichterweg in Brunssum.

weblim-dg-28-nov-1944

In 1944 waren zij veertig jaar getrouwd. In de loop der jaren werd de straatnaam steeds anders geschreven: Wienweg, Wiënweg, Weyenweg, Wieënweg en dus ook Terwieenweg. Ook Treebeek verdween. Delen van dit dorp behoorden vroeger tot Heerlen, Amstenrade, Hoensbreek en Brunssum. Pas in 1982 werd door gemeentelijke herindeling Treebeek toegevoegd als een wijk, zuidelijk van het groeiende Bunssum.Tegenwoordig heet de straat: Wieënweg.

huis-1938
Het huis in 1938. Er waren geen buren
huis-2014
Het huis in 2014.

 

 

 

 

 

Pieter Jozef verdiende in Limburg zijn geld, haast uiteraard, in de mijnbouw. Hij werkte bovengronds als chef in de Cokesfabrieken van de Staatsmijn Emma. De tweede van rechts is onze Peter.

3e-rechts-cokes-emma van wersch

Klik hier voor Peter Joseph van Wersch in de Kerkraadse Tak.

Een Stamgenoten website