Joep van der Linden

De prijs die wij hebben moeten betalen, is veel en veel te hoog.

Joep van der Linden, uit Heerlen, overleden op 26 oktober 2013, 20 jaar.

brabants dagblad, jet van wersch

Het verhaal van Joep van der Linden is misschien wel het meest schrijnende uit  het hele Q-koortsdossier. De jongen uit Heerlen raakte besmet toen hij 16 was,  tijdens een bezoek met school aan een zorgboerderij. Joep overleed vier jaar later na een onvoorstelbare lijdensweg.  Wat zijn moeder Jet helemaal woedend  maakt: “De geitenboer wist dat er Q-koorts heerste.” 

Het was een nacht in 2009. Lawaai in de slaapkamer van de 16-jarige Joep van der Linden uit Heerlerbaan. Zijn vader Jo gaat kijken en treft de jongen naast zijn bed, in foetushouding, stil. “Help,  Joep is dood!”, gilt Jo naar zijn vrouw Jet. “Dat was Joeps eerste epileptische aanval”, zegt zijn moeder. “Toen is de lijdensweg begonnen. Je zou vrienden van ons moeten  bellen en vragen: vertel eens, hoe het bij Jo en Jet was tussen 2009 en 2013. Er zijn geen woorden voor.” Op 26 oktober 2013 komt de  lijdensweg ten einde. Joep overlijdt, 20 jaar jong. Op 26 oktober is het in huize Van der  Linden sindsdien Joepdag. Een dag waarop de levensvreugde van die ‘mooie mafkees’ wordt gevierd. 

Het verhaal van Joep van der Linden is  hartverscheurend. Joep, een jongen met een verstandelijke beperking en bovendien zwaar ADHD’er, bezoekt met zijn klas van  de Catharinaschool op 18 maart 2009 zorgboerderij Nuje Caris in Ransdaal. Wat zij  niet weten: op de geitenboerderij heerst Q-koorts. De jongeren komen dichtbij de geiten. Aaien, ruiken, alles mag van eigenaar Ron Grooten. Het tv-programma Zembla onthulde vorig jaar dat Grooten zijn personeel twee weken voor het bezoek van de klas al over de  Q-koorts had verteld. Hij drukte zijn medewerkers toen op het hart dat stil te houden, vertelde een van hen aan Zembla. Wie in de  krantenarchieven duikt, ontdekt dat Grooten zelfs al in 2008 wist dat er Q-koorts op  zijn bedrijf was uitgebroken.

NRC schreef eind 2009 een verhaal over de boerderij van Grooten en meldde dat de Q-koortsbacterie  aan het eind van de zomer van 2008 werd aangetroffen in Ransdaal. “We wisten in  2008 nog niet precies wat de impact zou zijn van een besmetting”, zei Grooten eind 2009 tegen verslaggever Joep Dohmen van NRC. “Daarmee is destijds dus niks gedaan. Maar  toen begin dit jaar die geiten abortussen kregen, heb ik mijn dierenarts gebeld en de zorgstichting van de hulpboeren geïnformeerd.” 

Het lijkt dus aannemelijk dat de zorgboer, die destijds ook nog eens een bestuursfunctie had bij de Limburgse Land- en Tuinbouwbond, wist wat er op zijn bedrijf speelde toen hij de kinderen – en ook tientallen hulpboeren – op zijn bedrijf liet komen. Boeren werd destijds aangeraden om, zelfs bij een licht vermoeden van Q- koorts zo weinig mogelijk mensen op het bedrijf toe te laten. Juist deze combinatie van feiten maakt moeder Jet van Wersch nog altijd  woedend. “Als ik hier een gevaarlijke bacterie in huis heb en ik nodig jou uit, dan speel  ik toch met mensenlevens?”

Na die eerste epilepsieaanval, midden in  de nacht, volgden er nog vele duizenden. “Per dag had Joep dertig tot veertig insulten”, haalt Jet de verschrikkelijke jaren  vanaf 2009 terug. “Een groot deel van de  nacht had hij epileptische aanvallen, elke  nacht weer. Die jongen lag overdag alleen  maar in zijn rolstoel, een beetje te slapen tussen de aanvallen door. Voorheen had Joep nooit last gehad van aanvallen. Nooit, nooit, nooit. Het was zo’n actieve jongen, en  zó vrolijk. We deden van alles met hem: skiën, wandelen, een dagje Amsterdam. Na  2009 kon hij niks meer. Niks. ‘Ik ben ziek’,  dat was het enige dat hij kon zeggen. Zo intens zielig.” 

Dat de aanvallen van Joep het gevolg waren van Q-koorts, wisten zijn ouders aanvankelijk niet. “Pas toen we op L1, de regionale zender, een bericht hoorden over een  Q-koortspoli in het ziekenhuis van Heerlen, zei mijn man: “Zullen we Joep eens  laten prikken?’ Het was raak.”  Ook Jet zelf blijkt Q-koorts te hebben. Ze lijdt aan het Q-koortsvermoeidheidssyndroom (QVS), een variant die niet dodelijk is. “Ik ben  gewoon eerder moe. Als ik ‘s-avonds een feestje heb, moet ik ‘s-middags een uurtje op bed gaan liggen.”  Jet en haar man hebben Grooten aangeklaagd – de datum van de rechtszaak is nog niet bekend. “Het is klóntjesduidelijk dat de geitenhouder gefaald heeft. Grooten beweert dat hij niet kon weten dat  hij geen groepen had moeten binnenlaten op zijn boerderij. Hoe durft hij dat te zeggen?”

Nee, ze komt Grooten – die zijn zorgboerderij in Ransdaal verkocht en even verderop in Klimmen een nieuwe is begonnen, met een slagerij erbij – nooit tegen. Zoekt dat ook bewust niet op. “Wat als het wel gebeurt? Dan zou ik boos worden, heel boos. Daarom ga ik het ook uit de weg.” Wat ze  zou willen? “Ik wil dat hij zijn excuses aanbiedt, Dat hij bewust zijn daden onder ogen  komt. Er is geen brief gekomen, geen kaart, niets. Het was niet zo moeilijk geweest om met ons in contact te komen. We zijn mensen die iedereen in de buurt wel kent. Ik  vind: hij moet op de blaren zitten. Hij hoeft  van mij niet de cel in, dat kun je zijn gezin niet aandoen. Maar een werkstraf, iets als papierprikken, dat lijkt me toch het minste. De  prijs die ik en mijn gezin hebben moeten betalen, is veel en  veel te hoog.  En dan zegt  Grooten in  de krant: ik  verdien een tweede kans. Maar wij krijgen nooit meer  een tweede kans.”

joep van der linden
Joep van der Linden 1993-2013

bron: Brabants Dagblad 22 juni 2017. Een speciale Q-koorts bijlage waarin de nabestaanden hun verhaal vertellen.
Tekst Richard Clevers, Chris van Mersbergen. Kleurenfoto: Marc Bolsius.

Klik hier voor Jet van Wersch in de Simpelveldse Tak.

Een Stamgenoten website