Johann Peter Vanwersch

In de Aachener Nachrichten van 5 mei 2003 stond een artikel met de titel: Nelken zum Gedenken. Dit artikel ging onder meer over Johann van Wersch uit Aken, geboren in 1883. In het Akense dialect werd hij Schang (Jean) genoemd. Hij was voor de oorlog hier vakbondsman. Zodoende vertegenwoordigde hij vele werklui voor het Gerecht. Hij was een begaafd spreker. Daarom werd hij “der Mulle van Weäsch” genoemd. Mulle betekent in het Akense dialect zoveel als veel kletsen. Maar hier werd het niet negatief bedoeld.

Op 2 mei 1933 vielen de nazi’s hun vergaderzaal binnen. De aanwezigen werden verhoord en ze namen er drie gevangen terwijl de rest vrij was om te gaan. Een van de drie gevangenen was Johann. Ze werden enkele dagen later weer vrij gelaten. 70 jaar later werd dat op kleine schaal (een man of 20) in Aken herdacht. Deze herdenking werd in de Aachener Nachrichten van 5 mei 2003 beschreven.

Na de oorlog benoemden de Amerikanen in 1944  hem tot burgemeester van Aken. Na enige tijd drongen zij bij hem erop aan om de belangrijkste taken in te laten vullen door nieuw te kiezen kandidaten in plaats van de ex-nazi’s die er nog steeds zaten. Zij verlangden van hem de inzet van sociaal democraten op belangrijke posities. Zo werd Johann van Wersch de Voorzitter van het Arbeidsbureau. Hij was het ook die op advies van Eisenhower samen enkele anderen de eerste Vakbond op 18 maart 1945 in Aken oprichtte. En dat werd de Allgemeiner Deutscher Gewerkschaftsbund (ADGB). De Amerikanen hadden Aken al op 21 oktober 1944 bevrijd.
Het boek Aachener machen Geschichte staat op pag 179 dat dat een politiek besluit was omdat de Amerikanen bang waren voor teveel burgerlijke geluiden.

In de Aachener Nachrichten van 10 maart 2005, dus zestig jaar later, werd er weer aandacht aan het oprichten van de vakbond besteed. Een maand na de bevrijding kwam een klein groepje mannen bijeen: Mathias Wilms, Heinrich Hollands (uitgever en drukker van de toenmalige Aachener Nachrichten), Anna Braun, Johann van Wersch, Nikolaus Kreitz en Peter Spiegelmacher. Zij waren allen felle nazi haters en tegenstanders van het National Sozialismus. Zij hadden geleerd vanuit het verleden: de nieuwe vakbond stond open voor iedereen, zonder politieke, religieuze en wereldbeschouwlijke inzichten. De vakbond zou zich niet gaan richten op een specifiek beroep, of op een bepaalde politieke stroming. De bond zou openstaan voor iedere werkenden, hoog of laag.
Toen dit besluit genomen was, ging een klein groepje met Johann van Wersch op 10 maart 1945 naar de Amerikaanse generaal Bradford in Aken toe. Immers, Eisenhower had enkele maanden daarvoor al toestemming gegeven om tot oprichten van vakbonden te komen. Op 14 maart 1944 gaf Bradford zijn instemming en op 18 maart 1944 was het een feit. Mathias Wilms werd hun voorzitter.

Klik hier voor Johann van Wersch in de Kerkraadse Tak.

Een Stamgenoten website