Genealogische website Warsage

Leonard was 13 toen zijn vader in 1907 overleed. Zijn moeder overleed in 1921. In het jaar dat Leonard 19 werd (1913) moest hij zich melden voor de Nationale Militie, ondanks dat hij in Aken geboren was. Maar voor de Nederlandse wet was hij Nederlander omdat zijn vader Nederlander was. Leonard was toen dagloner hoewel zijn moeder een kruidenierswinkel in Aken had. Hij moest zich melden bij het 5e Regiment Infanterie, maar dat deed hij niet. Twee maanden later werd geconstateerd dat hij niet verschenen was. Pas twee jaar later in 1915 kreeg hij ontslag uit de Militie wegens een lichaamsgebrek. Helaas stond op zijn kaart niet vermeld welk gebrek dat geweest was.

Ondertussen was de Eerste Wereldoorlog aan de gang. Leonard woonde in 1917 in Maastricht. Waarschijnlijk wilde hij toch naar zijn familie in Duitsland, maar werd hem het verblijf in en de toegang tot het in staat van beleg verklaarde gebied ontzegd. In die tijd moest je namelijk een speciaal bewijs hebben dat je de grens mocht oversteken. Toch wist hij bij zijn familie te komen. Daar bleef hij enkele maanden waarna hij in juni 1917 opeens naar Rotterdam verhuisde. Hier was hij los werkman en koopman ongeregelde goederen. Dat beviel hem niet waarop hij in de maand erna naar Maastricht vertrok. Wellicht dat hier zijn aanstaande vrouw ontmoette.

Maria Olischlägers woonde toen in Maastricht. In november 1917 trouwde hij met haar. Enkele weken later vertrokken zij naar Rotterdam. Leonard was nog steeds koopman ongeregelde goederen. In januari 1918 gingen zij naar Sittard. Hier werd hun zoon Godfried in april 1918 geboren.
Eind december 1918 kreeg hij eindelijk toestemming Bij Besluit van den Commandant van het Veldleger dd. 1 December 1918, is aan de navolgende personen toegestaan terug te keren in het in staat van belegd verklaard gebied waarin hun den toegang was ontzegd.

Hij mocht nu officieel naar zijn moeder. Gelijk verhuisde het gezin voor de zoveelste keer, nu weer terug naar Maastricht. Een jaar later werd in de december 1919 hun dochter Isabelle hier geboren. Zij werd twee jaar oud, als voogdijkind, in 1921 naar de zusters in Roermond gebracht. Wellicht hadden haar ouders het moeilijk? In juli 1921 kwam zoon Hubert in Maastricht ter wereld. In december 1921 verhuisde het gezin naar Hoensbroek. Hier werd in november 1922 hun dochter geboren. Isabelle kwam in 1925 gelukkig weer terug in het gezin.

Hoensbroek werd in juni 1925 verruild voor Sittard en Sittard werd in september 1925 verruild voor Geleen. Op 20 oktober 1927 vertrokken vader, moeder en alleen hun dochter Maria Theresia naar Obbicht. Waar bleven de andere kinderen? In Obbicht had hij een winkel bij zijn boerderij.

 

Leo van Wersch

Augustus 1929: BRAND. Door onbekende oorzaak ontstond Vrijdagmorgen brand in de woning van L .van Wersch aan den Bornerweg. In korten tijd brandden winkel en woonhuis geheel uit. Van den inboedel kon zoo goed als niets gered worden. Het houtwerk bleef nog den geheelen dag smeulen. De schade wordt door verzekering gedekt. Zij vonden op 11 oktober 1929 onderdak in Geleen waar zij enkele keren naar een ander adres verhuisden. Volgens het Bevolkingsregister van Obbicht was hij mijnwerker. In 1939 kreeg hij zijn pensioen van de Staatsmijnen. Hij was schiethouwer geweest op de Maurits in Geleen.

En toen kwam de Tweede Wereldoorlog. Leonard was in november 1940 lid van de NSB geworden. Later schreef Leopold dat hij maar tot de zomer van 1941 lid was geweest toen heb ik mij bedankt, en heb me niet meer met verdere politiek ingelaten.

Daarvoor werd hij na de bevrijding gestraft. Zijn pensioen en invaliditeitsuitkering werden vervolgens niet meer aan hem uitbetaald maar aan de beheerder van zijn financiële zaken. Als vergelding voor het lidmaatschap van de NSB werd hij direct na de bevrijding van september 1944 tot september 1945 in Geleen gevangen gezet. Doordat hij hier ziek werd, werd hij op advies van de arts vrij gelaten en ging weer terug naar Geleen.
In 1946 vroeg hij teruggave van zijn uitkeringen omdat hij het financieel moeilijk had.

Vreemd dat hij in zijn brieven nooit vermeldde dat hij in 1943 door de Duitsers in Kamp Amersfoort gevangen was gezet. Hij moest namelijk in Duitsland werken en tijdens een verlof keerde hij niet meer terug waarna hij opgepakt en gevangen gezet werd.

Zijn invalidenuitkering was ƒ 137,28 per jaar en bijslag ƒ 68,64 per jaar. Vanaf september 1944 had hij niets meer ontvangen. Het gezin woonde in Geleen in een gedeeld huis waarvan zij twee van de vijf kamers ter beschikking had. Zij betaalden geen huur en ontvingen geen steun. Leo had de meubels al verkocht, de elektrische wasmachine, karpetten, een 2/3 vrachtwagen schlaam, weckflessen met inhoud en ook zes kippen aan diverse mensen uit de buurt. Hij moest eigenlijk in een sanatorium opgenomen moeten worden vanwege stoflongen.

 

Hun jongste dochter Maria Theresia had haar ouders in die na-oorlogse dagen ook financieel geholpen. Vandaar dat haar vader in juni 1946 naar de instanties onder meer in een brief schreef: Met geheel zijn vader hart zou hij haar nu zoo gaarne een kleine gift schenken voor alles wat zij voor hem en de familie gedaan heeft in de moeilijksche tijde. Daardoor kon zij in staat zijn het hoogst nodige kopen want zij zou in juli 1946 trouwen. Dat voorschot kreeg zij. Zij woonde in Lutterade waar zij in de kost was. Voor dat geld kocht zij ondergoed, een jurk, een paar schoenen en kousen. De rest van het geld had zij aan haar vader gegeven omdat hij geen inkomen had. Zij was juist bij haar baas in de kost omdat tehuis geen plaats is, en mijn ouders op twee kamertjes zitten schreef zij.
Eind december 1946 werd Leopold buiten vervolging gesteld en zijn vrouw in januari 1947.

Leopold was toen 53 jaar en zij moesten vanaf nu verder leven van zijn mager pensioentje, de invaliditeitsuitkering en steun van de gemeente Geleen.

In 1967 vierden zij hun 50-jarig huwelijksfeest. Zij woonden in de Azaliastraat 22, Geleen. Leonard overleed in 1984 en zijn vrouw enkele maanden later, ook in 1984. Zij lieten vier kinderen achter, inmiddels twee mannen en twee vrouwen en zeven kleinkinderen.

Klik hier voor Leonard van Wersch in de Simpelveldse Tak.

error: